Maandag 26 januari 2026 werd in NEMO Science Museum de uitwerking van de Nationale Technologiestrategie (NTS) voor 2035 gepresenteerd. De ambitie van de NTS is vertaald in tien actieagenda’s met 53 innovatieprogramma’s en een investeringsvoorstel van ruim 14 miljard euro. Doel is een duidelijke ambitie en technologische koers voor Nederland, met aandacht voor onder andere AI, quantumtechnologie en semiconductors. Minister Vincent Karremans was aanwezig, net als de belangrijke vertegenwoordigers van kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven.
De tien actieagenda’s laten concreet zien welke technologische doorbraken, toepassingen en ecosystemen nodig zijn om de strategische positie en het verdienvermogen van Nederland te vergroten en de positie van onze start-ups, scale-ups, mkb en grootbedrijf te verstevigen. Tegelijkertijd zijn ze onmisbaar om maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan op te lossen.
Meer dan duizend organisaties hebben meegeschreven aan de plannen. Het resultaat: 53 innovatieprogramma's. Van kennisinstellingen tot multinationals en van startups tot regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's): de volledige keten werd betrokken.
Aftermovie
Bekijk de hoogtepunten van het event waarin de tien actieagenda’s officieel werden gepresenteerd en waarin diverse sprekers, waaronder Marc Lemaître, Directeur-generaal voor Onderzoek en Innovatie van de Europese Commissie en minister Karremans, onder leiding van Eva de Mol acte de presence gaven.
Strategische context
Minister Karremans schetste de huidige internationale ontwikkelingen, waarbij technologische zelfstandigheid belangrijk is. Volgens hem is het belangrijk dat Nederland een sterke positie behoudt in sleuteltechnologieën en dat samenwerking met andere landen efficiënt wordt ingericht.
Vincent Karremans, minister van Economische Zaken:
Nederland heeft een sterke uitgangspositie in sleuteltechnologieën, met veel talent, technologische kennis, innovatiekracht en een ijzersterk bedrijfsleven. De actieagenda’s komen op het juiste moment, in een periode van geopolitieke en economische druk waarin gerichte investeringen in innovatie, technologie en strategische autonomie noodzakelijk zijn. Omdat we als relatief klein land keuzes moeten maken en voortbouwen op onze sterktes, is het essentieel dat ook investeerders structureel aanhaken bij de innovatieprogramma’s uit deze actieagenda’s. Samen kunnen we de technologieën uit de Nationale Technologiestrategie succesvol naar de markt brengen, ons verdienvermogen vergroten en bijdragen aan de autonomie van Nederland en Europa.
Peter Stolk, voorzitter van de Kennis- en Innovatieagenda Sleuteltechnologieën zegt over de actieagenda’s:
Wij zijn zeer verheugd dat deze actieagenda’s een innovatiekracht van ruim € 14 miljard zichtbaar maken. De 53 innovatieprogramma’s laten zowel bestaande activiteiten zien die we verder gaan uitbouwen, als nieuwe innovaties die Nederland helpen zijn internationale strategische positie te versterken. Tegelijkertijd helpen deze actieagenda’s ons om gerichte keuzes te maken. En dit is nog maar het begin. We gaan direct verder met de vervolgstappen in samenwerking, financiering, opschaling en internationalisering – samen met alle betrokken partijen én nieuwe partners die al klaar staan om zich aan te sluiten bij dit sterke innovatie-ecosysteem.
Europees perspectief
Samenwerking binnen Europa blijft ook belangrijk. Minister Karremans wees op de noodzaak van een interne markt. Marc Lemaître van de Europese Commissie benadrukte in een videoboodschap dat Nederland een sterke innovatiepositie heeft in Europa, onder andere in optische systemen, quantumtechnologie en halfgeleiders.
Marc Lemaître, Directeur-generaal voor Onderzoek en Innovatie van de Europese Commissie zei in een videoboodschap hoe Nederland een mooie voorbeeldrol vervult voor Europa.
Marc Lemaître, Directeur-generaal voor Onderzoek en Innovatie van de Europese Commissie:
The Netherlands has long been a powerhouse of innovation in Europe. Your impressive work of preparation of the action agendas to implement the National Technology Strategy dovetails perfectly with Europe's ambition to be more competitive and resilient in a rapidly changing world. […] What you are developing nationally strengthens Europe as a whole. Leadership in key enabling technologies is of vital importance. In a world of accelerating technological change and growing weaponization of resource and technologies, investing in areas such as AI, quantum, semiconductors, biotechnology, advanced materials, cybersecurity and advanced optical systems is a strategic necessity for Europe's economic strength, security and resilience. […] Europe's future competitiveness will be built by shared ambition, cooperation and European scale. By its National Technology Strategy and strong participation in Horizon Europe, the Netherlands is in fact showing the way.
De tien actieagenda’s
De actieagenda’s zijn een startpunt voor verdere gezamenlijke innovatie. De komende jaren wordt de inzet en samenwerking op de prioritaire sleuteltechnologieën verder gekoppeld en afgestemd op andere (recente) rapporten en ontwikkelingen, waaronder Rapport Wennink, het Regionale Versterkingsplan Nationale Technologiestrategie (RV-NTS) van de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen, de Nationale Groeifondsprogramma’s en Europese initiatieven.
In de bijbehorende overkoepelende publicatie bij de tien actieagenda’s geeft KIA ST de context van de gezamenlijke inzet van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden rond de tien prioritaire sleuteltechnologieën, die bepalend zijn voor het toekomstige verdienvermogen, de strategische autonomie en de brede welvaart van Nederland. Daarnaast benoemen zij de randvoorwaarden die noodzakelijk zijn om de ambities van de NTS te realiseren.
Rol van TKI’s voor de actieagenda’s
Zonder funding geen actie in de actieagenda’s. Tijdens het panel waarin het themateam van de KIA ST aan het woord was over de komende stappen voor het mogelijk maken van de ambities van de actieagenda’s was een van de onderdelen het funden van de innovatieprogramma’s. In de actieagenda’s wordt beschreven welk deel met bestaande funding wordt gerealiseerd, en waar nieuwe funding noodzakelijk is, zowel publiek als privaat.
In de bestaande funding spelen de Relevante Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI’s; ChemistryNL, Digital Holland, Health~Holland en Holland High Tech) een belangrijke rol. Met hun inzet van de gelden uit PPS-I regeling dragen zij bij aan belangrijke NTS-actieagenda programma’s.
De directeuren van deze vier TKI’s kwamen in video’s aan het woord over hun bijdragen aan de tien actieagenda’s.
Holland High Tech
Holland High Tech coördineert de KIA ST en is nauw betrokken bij de actieagenda’s Optical Systems and Integrated Photonics, Quantum Technologies, Imaging Technologies, Mechatronics and Optomechatronics, Energy Materials en Semiconductor Technologies.
Leo Warmerdam, directeur Holland High Tech over het belang van de actieagenda’s en de rol die Holland High Tech hierin speelt.
Leo Warmerdam, Directeur Holland High Tech:
We zorgen dat betrokken partijen effectief samenwerken en hun gezamenlijke slagkracht vergroten.
Health~Holland
Nico van Meeteren, Algemeen directeur Health~Holland over het belang van de actieagenda Biomolecular & Cell Technologies, de rol van Health~Holland en het innovatieprogramma Organ-on-a-Chip.
Digital Holland
Frits Grotenhuis, Directeur Digital Holland, over de rol van Digital Holland bij de actieagenda’s AI & Data en Cybersecurity.
ChemistryNL
Peter Berben, Managing director ChemistryNL, over de ondersteuning die ChemistryNL biedt aan de actieagenda Process Technology.
Holobox: een blik op 2035
Om de impact van de plannen tastbaar te maken, werd het publiek in NEMO meegenomen via een zogenaamde ‘Holobox’. Deze virtuele demonstratie liet een toekomstbeeld van Nederland in 2035 zien. Hieruit werd duidelijk hoe samenwerking en integratie van de actieagenda’s het ecosysteem kunnen versterken, met voorbeelden als robotica, drones, energiezuinige AI, quantumcomputing en lasersatellietcommunicatie.
Focus en samenwerking
De actieagenda’s geven een duidelijke richting voor de toekomst van technologie in Nederland. ‘Focus’ was dan ook een terugkerend thema in verschillende presentaties.
Eline van Beest, CEO van Hybridize Therapeutics:
Lange termijn focus is essentieel voor ondernemers en investeerders. Technologie heeft namelijk vijf tot tien jaar nodig om tot de markt te komen.
Lukas Roffel, CTO van Thales Nederland, benadrukte dat het belangrijk is om niet-prioriteiten los te laten en de samenwerking tussen technologieën te versterken:
Het formuleren van prioriteiten is op zichzelf niet het moeilijkste onderdeel van beleid. De echte uitdaging ligt in het loslaten van niet-prioriteiten. In innovatiebeleid bestaat een natuurlijke neiging tot versnippering: elke technologie lijkt belangrijk, elke sector heeft een valide claim en elke regio wil meedoen. Het gevolg is vaak verdunning van middelen, fragmentatie van initiatieven en een gebrek aan schaal en slagkracht. Strategische autonomie vraagt juist om scherpe keuzes. Dat betekent dat we ons expliciet moeten afvragen waar we realistisch mondiaal leiderschap kunnen opbouwen of behouden, welke technologieën essentieel zijn voor onze veiligheid en welvaart, en waar we afhankelijkheden kunnen creëren die wederzijds voordelig zijn in plaats van risicovol. Dit is de basis voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland.
Natuurlijk zijn er veel meer partijen in Nederland met de Nationale Technologiestrategie aan de slag gegaan. KIA ST zoekt via de actieagenda’s en op governance-niveau nadrukkelijk de samenwerking op met al deze partijen. De actieagenda’s zijn een startpunt voor verdere gezamenlijke innovatie.
Rinke Zonneveld (CEO Invest-NL), Constantijn van Oranje (Special Envoy, Techleap) en Wendy de Jong (Algemeen directeur Oost NL en landelijk voorzitter ROM-Nederland) over hoe daadwerkelijk van NTS tot actie over te gaan.
Volgende stappen
De komende jaren wordt de samenwerking rond sleuteltechnologieën afgestemd op bestaande plannen, fondsen en (Europese) initiatieven, van het Rapport Wennink tot het Nationaal Groeifonds.
Peter Stolk, voorzitter van de Kennis- en Innovatieagenda Sleuteltechnologieën (KIA ST) over hoe verder:
Ik hoop en vertrouw erop dat de nieuwe coalitie inzet op de lange adem. De NTS is een soort voedingsbodem om het innovatie- en industriebeleid van Nederland te versterken en Nederland autonomer te maken en het economische verdienvermogen van de toekomst vorm te geven.
Namens alle betrokkenen bij de actieagenda’s roepen wij belangstellenden op om zich aan te sluiten bij deze de actieagenda’s, en hun ambities en initiatieven te verbinden met de NTS-actieagenda’s en gezamenlijk de stap te zetten van plannen naar uitvoering. Samen kunnen wij de nieuwe technologische doorbraken ontwikkelen voor de welvaart, het welzijn en de weerbaarheid van een toekomstbestendig Nederland.
